Temat numeru
Szkoła języków obcych
Wydarzenia
Turystyka językowa
Publikacje
Porady
Oblicza języka
Warsztat filologa
Ludzie i języki
Enjoy & Learn
Rozmaitości

 

 

O firmie

Nauka języków obcych

Turystyka językowa

Centrum konferencyjne

Księgarnia językowa

Wydawnictwo
 
 

 
Opinie


Nowe kierunki edukacji
Zbudować mosty

Język angielski stał się środkiem międzynarodowej komunikacji i często określa się go jako lingua franca współczesnego świata. Duża liczba osób posługujących się tym językiem nie została wychowana w kulturze brytyjskiej czy amerykańskiej, ale mimo to z powodzeniem w nim się komunikuje. Można powiedzieć, że język angielski stanowi „most” pomiędzy tymi wszystkimi, którzy porozumiewają się za jego pomocą, choć pochodzą z odmiennych kręgów kulturowych. Każdy, kto chce kroczyć po tym moście, musi poznać specyfikę zarówno języka, jak i kultury brytyjskiej czy amerykańskiej. Wrażliwość na specyfikę obcej kultury, określana mianem cultural awareness, staje się niezbędna nie tylko z lingwistycznego punktu widzenia. Jest to wręcz wymóg współczesnego świata, w którym rozwijają się takie procesy jak globalizacja, masowy rozwój turystyki, rozszerzanie się Unii Europejskiej czy promocja wielokulturowych terenów, do których należy m.in. Podlasie.

Wszystkie te czynniki spowodowały pojawienie się nowego wyzwania dla edukacji, mającego niezmiernie istotne znaczenie także dla perspektyw rozwoju szkół językowych. Tym nowym zadaniem edukacyjnym stało się połączenie nauczania języka z kształtowaniem świadomości kulturowej. Świadomość kulturowa bowiem nie tylko ułatwia przyswajanie języka, ale również daje wiedzę niezbędną do dyskusji na różne ważne tematy. W takim kontekście lekcje języka angielskiego mogą stanowić uzupełnienie lub kontynuację treści programowych z innych dziedzin, takich jak literatura ojczysta, historia, geografia czy wiedza o kulturze. To pokrótce opisane podejście do nauczania zwane jest „międzyprzedmiotową korelacją treści programowych” (w skrócie: MKTP).

Realizacja MKTP jest możliwa w porozumieniu z nauczycielami innych przedmiotów. Zajęcia językowe skorelowane z innym przedmiotem będą stanowić interesującą odmianę dla uczniów polskich szkół oraz w zupełnie innym świetle ukażą wiedzę, którą nauczyciele chcą przekazać. Ze swojej praktyki zawodowej polonisty uczącego w szkole średniej wiem, że np. porównywanie polskiej i angielskiej literatury pięknej nie tylko stanowi czynnik motywujący dla młodzieży, ale również pozwala jej lepiej zrozumieć własną kulturę oraz, co jest niezmiernie ważne, ułatwia przygotowanie się do egzaminu dojrzałości zarówno z języka polskiego, jak i angielskiego.

Tę metodę stosuję również w szkołach językowych jako lektor języka angielskiego. Zrozumiałe jest, że teksty literatury angielskiej bądź amerykańskiej będą stanowiły znakomitą większość materiału zajęć, ale w ich programie znajdzie się także miejsce dla literatury polskiej. Proporcję tę można odwrócić w przypadku stosowania metody MKTP na kursie języka polskiego dla obcokrajowców posługujących się angielskim jako językiem ojczystym bądź jako językiem drugim. Na prowadzonych w ten sposób zajęciach konfrontowaliśmy takie tematy i teksty, jak:
  • metafizyczna poezja angielska i polska;
  • ksenofobia i stereotypy w utorach: Do przyjaciela wroga Jarosława Iwaszkiewicza i The Displaced Person Flannery O’Connor;
  • motywy biblijne w wybranych utworach literatury polskiej oraz w powieści Hermana Melville’a Moby Dick;
  • obcość – rozważania na podstawie noweli Marii Konopnickiej Mendel Gdański i opowiadania Hanifa Kureishi My Son the Fanatic;
  • baśniowość w literaturze polskiej i angielskiej na podstawie powieści: Harun and the Sea of Stories Salmana Rushdiego i Podróży Sindbada Żeglarza Bolesława Leśmiana.

    W realizacji zajęć za pomocą MKTP przydatne będą również takie strategie nauczania jak: porównywanie, kontrastowanie, odkrywanie, wyjaśnianie przyczyn i skutków, akceptowanie, działanie kreatywne oraz rozwiązywanie problemów. Metody te zostały szczegółowo opisane w pracach Antoinette Camilleri.

    Pragnę zwrócić uwagę także na możliwość wykorzystania na zajęciach tekstów literackich za pomocą dawno już zarzuconej metody gramatyczno-tłumaczeniowej. Oczywiście, mam na myśli stosowanie tylko jej niektórych elementów na odpowiednio dobranych lekcjach kursu. Tłumaczenie bądź parafrazowanie oryginalnych tekstów literackich z języka rodzimego na docelowy i odwrotnie, tzn. z języka docelowego na rodzimy, pozwala na wprowadzenie uczestnika kursu w autentyczny kontekst kulturowy i zarazem na doskonalenie umiejętności kreatywnego użycia języka oraz na kształtowanie postawy akceptacji odrębności i specyfiki zarówno języka, jak i kultury z nim związanej. Do takich celów edukacyjnych polecam szczególnie pracę nad poezją angielską w tłumaczeniu Stanisława Barańczaka.

    Korelację treści z zakresu literatury polskiej i angielskiej można również urozmaicić, stosując humanistyczne podejście do nauczania języka obcego, które zakłada wykorzystywanie w procesie edukacyjnym dzieł z takich dziedzin sztuki jak malarstwo czy muzyka. Interpretowanie takich dzieł wprowadza do wiedzy lingwistycznej nowe konteksty oraz ułatwia naukę języka uczniom, którzy mają wizualny bądź słuchowy model przyswajania informacji.

    MKTP oraz humanistyczne podejście do nauczania pozwalają lektorowi na realizowanie zapomnianego i niedocenianego postulatu edukacyjnego, jakim są cele wychowawcze naszych zajęć. Zestawianie, porównywanie czy kontrastowanie elementów kultury rodzimej z obcą daje szanse na znalezienie wspólnego mianownika w perspektywie świata jako globalnej wioski. Być może to właśnie świadomość podobieństw, wspólnych korzeni oraz rozumienie kultury jako dziedzictwa całej ludzkości przyczyni się do zwalczania ekstremizmów, fanatyzmów i ksenofobii stanowiących największe zagrożenie współczesnego świata. Być może taki model nauczania wykształci nowe pokolenie prawdziwych obywateli świata.

    Marta Żamojda
    oddział Szkoły FELBERG w Białymstoku
     

  •  Pozostałe artykuły:

    Jak osiągnąć sukces?

    Surowy autorytet czy dobry kumpel?

    Kiedy zacząć naukę

    Alicia Hovinga

    Lekcje z nejtiwem

    więcej...



    Antoinette Camilleri, językoznawca, wykładowca i metodyk nauczania języków obcych, związana z Uniwersytetem Maltańskim.
    Hanif Kureishi (ur. 1954), pisarz i dramaturg brytyjski pochodzenia pakistańskiego, autor scenariusza filmu Moja piękna pralnia z Danielem Day Lewisem oraz powieści Budda z przedmieścia, na podstawie której zrealizowano znany serial telewizyjny.
    Herman Melville (1819-91), amerykański powieściopisarz i poeta, autor słynnego dzieła Moby Dick, jednej z najważniejszych powieści amerykańskich.
    Flannery O’Connor (1925-64), pisarka amerykańska, autorka opowiadań i powieści, znana ze swojej głębokiej religijności.
    Salman Rushdie (ur. 1947), pisarz brytyjski pochodzenia indyjskiego, autor m.in. głośnych Szatańskich wersetów, które wzbudziły kontrowersje wśród wyznawców islamu. Ostatnio ukazał się na naszym rynku wydawniczym Śalimar klaun jego autorstwa w przekładzie Jerzego Kozłowskiego.
    Powrót na góręDrukuj artykułWyślij artykuł