Audyt językowy
Narzędzie nie do zastąpienia

Długoletnie doświadczenie we współpracy z dużymi klientami korporacyjnymi skłania do oferowania firmom i instytucjom narzędzia do tworzenia, prowadzenia i oceny polityki językowej, umożliwiającej dobre funkcjonowanie na silnie zglobalizowanych rynkach. Narzędziem tym jest audyt językowy.

Audyt językowy polega na niezależnej weryfikacji znajomości języków obcych oraz działań szkoleniowych podejmowanych przez firmę i jej pracowników, dokonywanej według jednolitych kryteriów. Weryfikacji takiej może podlegać poziom znajomości języka obcego deklarowany przez pracownika firmy lub kandydata do pracy, postępy pracowników uczestniczących w szkoleniach językowych prowadzonych w firmie lub poza nią, efektywność szkolenia językowego, zgodność programu i przebiegu szkolenia z polityką szkoleniową firmy, a także zgodność polityki szkoleniowej firmy z jej faktycznymi potrzebami.

Prowadzenie audytu językowego jest wskazane w różnych okolicznościach, np. wtedy, kiedy firma zamierza wprowadzić kompleksową politykę językową i szkoleniową i musi uzyskać wiarygodne dane, z których będzie mogła wyciągnąć określone wnioski, lub też wtedy, kiedy firma wprowadziła w życie politykę językową i szkoleniową i chce zweryfikować jej zasadność. Audyt zalecany jest także wówczas, gdy pracownicy firmy uczą się języków obcych w różnych instytucjach szkoleniowych, a firma musi uzyskać pewność co do prawdziwości wyników i porównywalności postępów, oraz wówczas, gdy firma chce zweryfikować prawidłowość procesu szkoleniowego prowadzonego na jej zlecenie przez różne instytucje szkoleniowe. Audytu używa się również do określenia czasu potrzebnego do osiągnięcia przez pracowników umiejętności językowych umożliwiających odpowiednie funkcjonowanie w firmie. Jego przeprowadzenie szczególnie jest wskazane w firmach, które rozwijają się w sposób zmuszający do efektywnego przeszkolenia językowego określonych grup kadrowych.

Etapy audytu językowego

Pełny audyt z reguły rozpoczyna się od spotkania lub kilku spotkań z przedstawicielem firmy zlecającej (dział personalny, szkoleniowy, HR). Ich celem jest ustalenie sposobu prowadzenia audytu, określenie potrzeb firmy lub sposobu ich zbadania oraz zapoznanie się z dotychczasową polityką szkoleniową i językową zleceniodawcy. W razie potrzeby przeprowadza się ankietowe badanie potrzeb językowych w firmie. Ankiety wypełniają wszyscy pracownicy lub tylko szefowie działów oraz osoby pełniące kluczowe funkcje.

Głównym elementem audytu językowego jest przeprowadzenie sprawdzianów audytorskich. Sprawdziany takie przygotowuje się na podstawie potrzeb, zgodnie z procedurą uzgodnioną ze zleceniodawcą. Bardzo często audyt utożsamiany jest z samym sprawdzianem (testem), nie jest to jednak właściwe podejście. Nawet najskromniejszy audyt oprócz tego elementu powinien obejmować wstępną analizę potrzeb, refleksję nad wynikami testu, informację zwrotną i przedstawienie możliwych rozwiązań.

Dobry audyt zakłada więc sporządzenie raportu audytorskiego zawierającego opis i analizę sytuacji wyjściowej, wyszczególnienie potrzeb firmy zlecającej, charakterystykę umiejętności językowych jej pracowników opracowaną na podstawie przeprowadzonych sprawdzianów, zalecenia wynikające z badania, propozycję polityki szkoleniowo-językowej dla firmy zlecającej, propozycję celów i ścieżek szkoleniowych mających obowiązywać w firmie (z podziałem na poszczególne grupy pracowników), opis działań potrzebnych do osiągnięcia tych celów oraz pożądanego wyniku kolejnego badania audytorskiego.

Na tym audyt się nie kończy. Firma audytorska powinna wesprzeć zleceniodawcę w sformułowaniu nowej polityki szkoleniowo-językowej, zbadać wdrożenie zaleceń lub polityki sformułowanej w raporcie albo opracowanej na jego podstawie, a także powtórnie (najlepiej wielokrotnie i regularnie) przeprowadzić audyt w firmie, mierząc za jego pomocą zmianę i postęp.

Audytorskie sprawdziany językowe

Narzędziami audytu językowego są wspomniane już sprawdziany językowe. Bardzo często stosuje się tylko podstawowy sprawdzian pisemny, obejmujący główne sprawności językowe z wyjątkiem mówienia, tj. rozumienie tekstu pisanego i mówionego, sporządzanie wypowiedzi pisemnej, znajomość leksyki i struktur językowych. Lepszy obraz językowych umiejętności pracowników firmy zlecającej uzyskuje się poprzez wprowadzenie modułu ustnego. Przy określonych potrzebach pracodawcy wprowadza się również moduły dodatkowe, sprawdzające stopień opanowania umiejętności wymaganych od poszczególnych grup pracowników (np. prowadzenie korespondencji służbowej, rozmów telefonicznych, spotkań, prezentacji, negocjacji). W zależności od rodzaju umiejętności sprawdzian taki może mieć formę ustną, pisemną lub mieszaną.

Sprawdziany mogą być przeprowadzane na jednakowym poziomie dla wszystkich pracowników firmy albo na różnych poziomach. Sprawdzian na jednakowym poziomie jest zalecany w przypadku pierwszego audytu, audytu personelu z dużą liczbą osób nowo przyjętych lub audytu umiejętności poszczególnych grup kadrowych, natomiast sprawdzian na różnych poziomach jest lepszy w przypadku powtórnego audytu tej samej grupy osób i badania, czy osiągnęły one założony wcześniej poziom.

Dariusz Kętla
Autor jest dyrektorem
ds. dydaktyczno-programowych
szkoły FELBERG