The two Cambridges and the Ivy League

Wiele osób pragnie studiować w Cambridge, ale nie wszyscy myślą o tym samym miejscu. Pierwszy, historyczny Cambridge (dosł.: most nad rzeką Cam) znajduje się w Wielkiej Brytanii. Jest siedzibą zakładów naukowo- edukacyjnych tworzących wspólnotę o nazwie University of Cambridge. Podobnie jak Oxford – pierwszy słynny brytyjski uniwersytet – Cambridge nie jest jedną organizacją, choć studenci niezależnych od siebie kolegiów korzystają ze wspólnych instytucji i bibliotek. Nie są to więc uczelnie takie jak Uniwersytet Jagielloński czy Wrocławski. Stanowią raczej universitas w starym znaczeniu – „ogół, wspólnota, różnorodność w jedności, wszechświat” (stąd zresztą podobieństwo angielskiego universe – wszechświat). W języku polskim funkcjonuje słowo „wszechnica”, którym zamierzano zastąpić wyraz „uniwersytet”. Wszechnica była wspólnotą, ponieważ wykładowcy i studenci nie tworzyli oddzielonych grup, lecz wspólnie prowadzili dysputy i uczyli się od siebie nawzajem.

Uniwersytet w Cambridge powstał wskutek buntu. Wykładowcom i studentom nie przypadł do gustu Woli Bród (tak można przełożyć znaczenie nazwy Oxford), więc uciekli stamtąd i założyli nowy uniwersytet. Ten duch wolności i pionierstwa musiał spodobać się w Ameryce, dlatego nową transatlantycką siedzibę uniwersytecką również nazwano Cambridge. Dziś funkcjonują tam dwie wybitne uczelnie: Harvard University oraz bardziej politechniczny MIT, czyli Massachusetts Institute of Technology. Nazwa Harvard wywodzi się od Johna Harvarda, studenta „starego” angielskiego Cambridge, który nowej amerykańskiej uczelni ufundował bibliotekę i zostawił spadek.

Dziś Harvard należy do czołówki najlepszych amerykańskich (i światowych) uczelni o elitarnym charakterze, określanych jako The Ivy League. Jest to nazwa o sportowej proweniencji – Liga Bluszczu. Obecnie w skład tej organizacji wchodzi osiem uczelni, m.in. renomowane, sławne Yale i Princeton.

Dariusz Kętla