Szkoła języków obcych
Wydarzenia
Turystyka językowa
Publikacje
Opinie
Porady
Oblicza języka
Warsztat filologa
Ludzie i języki
Enjoy & Learn
Rozmaitości

 

 

O firmie

Nauka języków obcych

Turystyka językowa

Centrum konferencyjne

Księgarnia językowa

Wydawnictwo
 
 

 
Temat numeru


Kreatywne wykorzystanie pomocy naukowych
Słownik na lekcji

Bardzo wiele osób uczących się języków z niechęcią sięga po słowniki – i to zazwyczaj dopiero wtedy, kiedy poprosi o to lektor. Czy naprawdę używanie słowników już na zawsze pozostanie niemiłym obowiązkiem, którego uniknąć się nie da? Czy też istnieje szansa na owocną współpracę?

Ręka w rękę... ze słownikiem

Wyobraźmy sobie zajęcia, podczas których na dwóch uczniów przypada jeden nauczyciel. Wniosek jest oczywisty – wzrasta wówczas, co najmniej o połowę, efektywność nauczania. Pozwólmy zatem, by nasi uczniowie mieli do swojej dyspozycji dodatkowego „nauczyciela” w postaci słownika rozłożonego na ławce. Lektor wykorzystujący skutecznie tę pomoc naukową dysponuje wiarygodnym źródłem informacji, którego używanie nie zabiera zbyt wiele czasu i które zawsze jest dostępne.

Unikajmy rutyny

„Stasiu, nie rozumiesz tego słówka? To sprawdź je w słowniku” – na te słowa każdy uczeń reaguje gęsią skórką i grymasem niezadowolenia. Natomiast kwiz językowy z wykorzystaniem słowników lub maraton leksykalny polegający na wyszukiwaniu np. jak największej liczby słów z jednej dziedziny tematycznej wydaje się znacznie ciekawszy. Zatem raz na jakiś czas przygotujmy naszym pupilom coś nowego i pokażmy, że słownik może służyć do ciekawej zabawy językowej.

„Ja i tak nic z tego nie rozumiem!”

Kluczem do sukcesu jest wybór właściwego słownika dla naszych uczniów. Nic dziwnego, że ktoś, kto stawia pierwsze kroki w nauce języka obcego, w konfrontacji ze słownikiem jednojęzycznym dochodzi do wniosku, że nic nie umie i że taka pomoc jest bezużyteczna. Aby nie dopuścić do takich nieporozumień, wskażmy naszym podopiecznym najwłaściwszy słownik i służmy poradą, gdy chodzi o jego zakup. Poza tym informujmy słuchacza o wszelkich nowościach wydawniczych i ukazujmy różnice w szerokiej ofercie rynkowej.

Co oferuje rynek?

W bardzo bogatej ofercie handlowej znajdziemy tytuły od lat cieszące się popularnością oraz niesprawdzone jeszcze przez odbiorców nowości wydawnicze. Najczęściej kupowanymi słownikami są:
  • Oxford Wordpower Dictionary,
  • Oxford Advanced Learner’s Dictionary,
  • Oxford Elementary Learner’s Dictionary,
  • Longman Dictionary of Contemporary English,
  • Longman Active Study Dictionary,
  • Longman Słownik współczesny,
  • Cambridge Advanced Learner’s Dictionary,
  • Macmillan English Dictionary for Advanced Learners.

    Należy jednak pamiętać, że są to jedynie przykładowe pozycje edukacyjne, oprócz których na rynku księgarskim znajdziemy wiele innych ciekawych słowników do wykorzystania w prowadzonych przez nas zajęciach.

    Kilka rad dla nauczyciela i ucznia

    Zanim rozpoczniemy pracę ze słownikiem, dobrze jest zapoznać z nim ucznia i wprowadzić kilka najważniejszych pojęć. Za przykład niech posłuży hasło baby zaczerpnięte ze słownika Longman Dictionary of Contemporary English (2005, str. 90).

    Pierwsza informacja znajdująca się po prawej stronie wytłuszczonego i wyróżnionego kolorem hasła dotyczy częstotliwości użycia wyrazu w języku mówionym i pisanym. Dalej znajdziemy wymowę słowa. Jeśli wariant amerykański różni się od brytyjskiego, będą pokazane obydwa warianty (pierwszy – brytyjski, drugi – amerykański). Następna informacja dotyczy części mowy, np. n (noun) oznacza rzeczownik. Listę skrótów znajdziemy na początku słownika. Kolejną informacją jest forma liczby mnogiej rzeczownika, wyróżniona tłustym drukiem. Za nią w nawiasie kwadratowym jest podana litera C oznaczająca rzeczownik policzalny. Dalej następują definicje wyrazu, opatrzone cyframi, które odnoszą się do różnorodnych grup znaczeniowych, podanych literami drukowanymi i tłustym drukiem. Przy każdej definicji znajdziemy dodatkowe informacje, np. zdanie ilustrujące użycie danego wyrazu lub notkę, że słowo w podanym znaczeniu jest stosowane w języku nieformalnym.

    Szczegółowe omówienie przykładu oraz wyjaśnienie skrótów i symboli, np. transkrypcji fonetycznej, znacznie ułatwi uczniowi korzystanie ze słownika. Usprawni również przebieg lekcji, kiedy czas jest ograniczony i należy pracować szybko i efektywnie.

    Kilka ciekawych pomysłów

    Oto przykłady ciekawych i kreatywnych ćwiczeń lub kwizów opartych na pracy ze słownikiem.

    1. A word marathon: uczniowie podzieleni na grupy 3-4-osobowe otrzymują zadanie znalezienia jak największej liczby wyrazów z jednej rodziny tematycznej na daną literę, np. zwierzęta, których nazwy rozpoczynają się literą b. Można urozmaicić tę zabawę, przydzielając każdej grupie inną literę alfabetu. Punkty zdobywa się nie tylko za podanie jak największej liczby wyrazów, lecz także za zdefiniowanie danego słowa w języku docelowym bez użycia słownika. W ten sposób realizujemy cztery cele: uczymy efektywnej pracy ze słownikiem, wzbogacamy słownictwo uczniów, sprawdzamy jego zrozumienie oraz przyspieszamy proces zapamiętywania.

    2. Pick up a word: przez miesiąc podczas każdej lekcji uczniowie na chybił trafił wybierają ze słownika jedno słowo. Nauczyciel podaje do niego trzy definicje: dwie fałszywe i jedną prawdziwą. Uczniowie zgadują poprawną definicję i zapisują ją w zeszycie, co ma ułatwić zapamiętanie wyrazu i jego znaczenia. Pod koniec miesiąca nauczyciel przeprowadza kwiz ze wszystkich poznanych w ten sposób słówek. Nagrodą mogą być oceny lub symboliczne upominki dla najlepszych.

    3. A rhyming game: korzystając tylko ze słowników, uczniowie układają krótkie rymowanki tematyczne lub słowne, składające się z wyrazów zaczynających się tą samą literą, np. „Peter Parrot thought he ate a carrot, but this carrot was not a carrot, but an ordinary orange parrot”. Najciekawsze pomysły nagradzane są ocenami lub upominkami.

    Nauczycielu, słownik w dłoń!

    Podsumowując temat użycia słowników na lekcji, należy podkreślić, że największy wpływ na ich efektywne wykorzystanie ma nauczyciel. Bądźmy zatem przykładem dla naszych uczniów i sami zaglądajmy podczas lekcji do słownika – lektor też potrzebuje tego źródła informacji.

    Anna Łukaszuk
    filia FELBERG w Białymstoku
     

  •  Pozostałe artykuły:

    Powiedzieli nam

    Znajomy z kursu

    Kadra lektorska pracująca z dorosłymi

    Edukacja językowa osób dorosłych

    Już na zawsze z nami

    więcej...



    Powrót na góręDrukuj artykułWyślij artykuł