Szkoła języków obcych
Wydarzenia
Turystyka językowa
Publikacje
Opinie
Porady
Oblicza języka
Warsztat filologa
Ludzie i języki
Enjoy & Learn
Rozmaitości

 

 

O firmie

Nauka języków obcych

Turystyka językowa

Centrum konferencyjne

Księgarnia językowa

Wydawnictwo
 
 

 
Temat numeru


JĘZYKI ŚWIATA
Angielski trzyma się mocno

Orientacyjna liczba języków używanych współcześnie na świecie wynosi 6000. Podanie dokładnej liczby nie jest możliwe, głównie ze względu na brak jednoznacznych kryteriów rozróżnienia między językiem (mowa danego narodu, społeczeństwa) a dialektem (mowa ludności zamieszkującej jakiś region).


Martwy może ożyć

W ciągu minionych 500 lat przestało istnieć ponad 300 języków. w raporcie międzynarodowej organizacji Worldwatch, ogłoszonym w 2001 r., językoznawcy oceniają, że do końca XXI w. zniknie połowa z istniejących dziś języków. Obecnie około 350 językami mówi mniej niż 50 osób. Pierwsze miejsca wśród zagrożonych wyginięciem języków europejskich zajmują: irlandzki, walijski, kornijski, bretoński, prowansalski, gaskoński, kataloński, dolno- i górnołużycki oraz fryzyjski.

Na skutek wojen, ludobójstwa, asymilacji mniejszości narodowych z lingwistycznej mapy świata niemal z dnia na dzień znikają – czasami bezpowrotnie – kolejne języki. Gdy w 1992 r. grupa językoznawców przybyła do Turcji, by nagrać i ocalić od zapomnienia język ubykh, badacze zastali świeży grób z napisem: Tu leży Tevfik Esenc. Był ostatnią osobą, która mówiła w ubykh.

Język martwy może zostać czasami wtórnie wskrzeszony, jeśli nie wyszedł całkowicie z użycia. Tak stało się z językiem hebrajskim, który nigdy nie przestał być używany w celach liturgicznych, a dziś jest urzędowym językiem w Izraelu.


Decyduje ranga

Największą liczbę rodzimych użytkowników – czyli osób, dla których dany język jest językiem ojczystym, tzw. native speakerów – mają następujące języki: chiński (1mld 200 mln), hindi (400 mln), hiszpański (350 mln), angielski (320 mln), arabski (220 mln), bengalski (200 mln), portugalski (165 mln), rosyjski (150 mln) i japoński (125 mln). Językiem polskim posługuje się ok. 50 mln ludzi – niecałe 40 mln w Polsce i trochę ponad 10 mln poza granicami naszego kraju. Znaczna większość z języków (ok. 90 proc.) ma mniej niż 100 tys. użytkowników.

Znaczenie poszczególnych języków nie zależy jednak wyłącznie od liczby ich rodzimych użytkowników. O statusie danego języka decyduje także jego ranga międzynarodowa, tj. ile osób posługuje się nim jako swoim drugim językiem we wzajemnych kontaktach, głównie handlowych, dyplomatycznych, naukowych i kulturalnych.

W starożytności rolę języka międzynarodowego odgrywała greka, a później łacina, która do dziś jest używana przez Kościół i w niektórych dyscyplinach naukowych (np. medycyna, farmacja). Współcześnie oficjalną rangę międzynarodową ma sześć języków używanych w ONZ: angielski, francuski, hiszpański, rosyjski, chiński i arabski.

Językiem, który jest najczęściej używany w kontaktach międzynarodowych, jest angielski. Szacuje się, że poza rodzimymi użytkownikami na całym świecie posługuje się nim 350 mln ludzi.


Wielojęzyczna Europa

Z ostatnich badań Komisji Europejskiej wynika, że prawie połowa obywateli Europy potrafi porozumiewać się w języku innym niż ich język ojczysty. Odsetek ludności posługującej się językiem obcym jest inny w każdym państwie, np. prawie wszyscy mieszkańcy Luksemburga (97 proc.) posługują się językiem obcym w stopniu umożliwiającym rozmowę, a ponad 80 proc. Szwedów, Duńczyków i Holendrów zna co najmniej jeden język obcy. Bardziej jednorodni lingwistycznie są mieszkańcy Wielkiej Brytanii i Irlandii, gdzie tylko 19 proc. (Wielka Brytania) i 28 proc. (Irlandia) ludności posługuje się innym językiem niż angielski.

Język angielski jest językiem ojczystym jedynie dla 16 proc. obywateli Unii Europejskiej. Jednak prawie jedna trzecia Europejczyków mówi po angielsku na tyle dobrze, by się w nim porozumieć. Po niemiecku mówi 24 proc. obywateli UE, a rozumie ten język dodatkowe 8 proc., natomiast francuski jest językiem ojczystym albo drugim językiem dla 26 proc. europejskiej populacji.


Internetowa wieża Babel

Fakt, że większość internautów pochodzi z krajów anglojęzycznych, sprawił, iż język angielski – naturalną koleją rzeczy – stał się językiem internetu. Obecnie 57 proc. wszystkich użytkowników sieci porozumiewa się tym językiem.

Na drugim miejscu znalazł się język japoński, który jest naturalnym językiem dla 8 proc. internautów. Kolejne języki to: niemiecki (5 proc.), hiszpański (5 proc.), francuski (4 proc.), włoski (4 proc.), koreański (2 proc.), portugalski (2 proc.), pozostałe ogółem 9 proc.

W najbliższych latach czeka nas zmiana powyższych proporcji. Według przewidywań Computer Economics w 2005 r. anglojęzyczni internauci będą stanowili już tylko 43 proc. ogółu użytkowników sieci. Świeżo upieczeni internauci z krajów nieanglojęzycznych chcą bowiem czytać serwisy internetowe w swoich narodowych językach.


Esperanto znaczy „mający nadzieję”

Oprócz języków naturalnych, czyli powstałych na drodze rozwoju historycznego, od wielu lat tworzy się tzw. języki sztuczne w celu porozumiewania się międzynarodowego. Powstają one zazwyczaj z elementów języków naturalnych, jak np. adamitik, esperanto, ido, interlingua, novial, occidental i volapük. Nie znalazły one jednak powszechnego zastosowania. Największą karierę zrobiło esperanto stworzone przez warszawsko-białostockiego lekarza Ludwika Zamenhofa, który pod pseudonimem Dr Esperanto wydał w Warszawie w 1887 r. książę zatytułowaną Język międzynarodowy. Przedmowa i podręcznik kompletny, por Poloj.

Język esperanto opiera się głównie na językach romańskich i częściowo germańskich; ma charakter umiarkowanie analityczny o uproszczonej gramatyce, wykluczającej wyjątki.

Miłośnicy esperanto tworzą światowy ruch esperancki, mają bogatą literaturę (przekładową i oryginalną) i prasę. Przy UNESCO działa Światowy Związek Esperantystów.

Istnieją także próby stworzenia języka sztucznego przeznaczonego do nawiązania łączności z hipotetycznymi istotami inteligentnymi cywilizacji pozaziemskich (np. język o nazwie lincos).

Adam Wolański

 

Język Proporcja ludności UE, dla której jest to język ojczysty Proporcja ludności UE, znającej ten język jako język obcy Ogólna proporcja ludności znającej ten język
ANGIELSKI 16% 31% 47%
DUŃSKI 2% 0% 2%
FIŃSKI 1% 0% 1%
FRANCUSKI 16% 10% 26%
GRECKI 3% 0% 3%
HISZPAŃSKI 10% 4% 14%
HOLENDERSKI 6% 1% 7%
NIEMIECKI 24% 8% 32%
PORTUGALSKI 3% 0% 3%
SZWEDZKI 2% 1% 3%
WŁOSKI 16% 2% 18%
INNE 2% 4% 6%
Dane dotyczące urzędowych języków UE opublikowane w 2000 r.
 
 Pozostałe artykuły:

Powiedzieli nam

Znajomy z kursu

Kadra lektorska pracująca z dorosłymi

Edukacja językowa osób dorosłych

Już na zawsze z nami

więcej...



Powrót na góręDrukuj artykułWyślij artykuł