Już na zawsze z nami

Jeszcze kilka lat temu wszystko wydawało się proste. Dobrze było znać angielski, mniej więcej na poziomie średnio zaawansowanym. Co ambitniejsi przystępowali do egzaminu FCE, który przez długi czas był nobilitacją. Firmy organizowały kursy języka angielskiego dla swoich pracowników częściej w nagrodę – „niech się uczą”, niż z prawdziwej potrzeby. Rosyjski powoli odchodził w zapomnienie, z niemieckiego i francuskiego rezygnowano – „bo przecież trzeba znać angielski”.

Dziś wiele się zmieniło. Angielskiemu nie grozi detronizacja, ale sytuacja zapotrzebowania językowego na rynku pracy wygląda obecnie inaczej niż kilka lat temu. Firmy dostrzegły potrzebę posługiwania się innymi językami obcymi. Od pewnego czasu zaczęły często zlecać naukę francuskiego, co zapewne wiąże się ze wzmożoną aktywnością francuskiego kapitału w Polsce. Do łask wrócił rosyjski, i to w nowoczesnym, biznesowym wydaniu. Język ten potrzebny jest do kontaktów gospodarczych nie tylko z Rosją, ale także z innymi krajami leżącymi na wschód od Polski, m.in. z Ukrainą, wyrastającą na potentata gospodarczego, oraz z nadbałtyckimi krajami – członkami Unii Europejskiej (Litwa, Łotwa, Estonia), gdzie nadal bywa narzędziem komunikacji. Innym zleceniodawcą są telefoniczne centra obsługi klienta, które szkolą swoich pracowników w zakresie znajomości mało popularnych języków obcych. Potrzebne są tam praktycznie wszystkie języki Europy oraz umiejętność posługiwania się specjalistyczną terminologią. Z dość dużą pewnością można stwierdzić, że opanowanie języka angielskiego oraz drugiego języka obcego, zwłaszcza jednego z rzadziej nauczanych, w połączeniu z przyzwoitym wykształceniem specjalistycznym to dziś gwarancja znalezienia dobrej pracy i przepustka do wspaniałej kariery zawodowej.

Bardzo pozytywną zmianą jest to, że na zdobycie umiejętności językowych wreszcie mają szansę szerokie grupy osób dorosłych, które wcześniej nie mogły liczyć na dobrą, powszechną edukację językową (więcej: Edukacja językowa osób dorosłych, s. 3). Liczne projekty szkoleniowe, finansowane ze środków europejskich, pozwalają na skokowy przyrost znajomości języków obcych u tysięcy dorosłych beneficjentów (więcej: Kapitał ludzki – kapitał możliwości, s. 6).

Mocno zmienił się także rynek egzaminacyjny. Zachęcone sukcesem egzaminów Cambridge (m.in. FCE, CAE) oraz LCCI, na podbój polskiego rynku wyruszyły kolejne instytucje egzaminacyjne: TELC, City & Guilds, Pearson/Edexcel z London Tests of English, ETS z egzaminem TOEIC. Ogromna liczba nowych instytucji testujących oraz nieprzystawalność różnych egzaminów do faktycznych potrzeb rynku stały się jednak przyczyną dezorientacji osób uczących się angielskiego i spadku ich zainteresowania uzyskiwaniem certyfikatów językowych. W takiej sytuacji kluczem do sukcesu wydaje się zapewnienie egzaminu dobrze wpisującego się w oczekiwania pracodawców, który gwarantuje szybkie dostarczenie wyników bez konieczności wielomiesięcznego wyczekiwania i daje się wpisać w kontekst pełnego audytu językowego przedsiębiorstwa (więcej: Narzędzie nie do zastąpienia, s. 7).

Dziś dość trudno jest przewidzieć, jak rozwinie się system edukacyjny i rynek szkoleniowy w odniesieniu do języków obcych. Jedno jest jednak pewne: języki obce wreszcie wywalczyły sobie w naszym społeczeństwie należne im miejsce i pozostaną z nami już na zawsze.

Dariusz Kętla